Phần thi nói tiếng Séc — hình thức và cách chấm điểm
7 phút đọc
Phần thi nói là phần duy nhất của kỳ thi tiếng Séc mà ở trình độ A2 thí sinh nói một mình với giám khảo, còn ở trình độ B1 thí sinh nói theo cặp với một thí sinh khác — đây là hai hình thức thi hoàn toàn khác nhau, chứ không phải hai mức độ khó của cùng một dạng bài.
Dưới đây là những gì bạn cần biết: phần thi nói ở cả hai kỳ thi gồm những gì, kéo dài bao lâu, chấm điểm ra sao, và cách ôn luyện thực tế — kể cả những phần bạn có thể tự luyện và những phần thì không.
Nói A2 so với B1 — tóm tắt nhanh
| A2 (thường trú) | B1 (quốc tịch) | |
|---|---|---|
| Hình thức | một mình — thí sinh + giám khảo | theo cặp — hai thí sinh + giám khảo |
| Thời lượng | 15 phút | 15–18 phút |
| Điểm | 40 (tổng điểm phần nói) | 25 (18 nhiệm vụ + 3 tương tác + 4 ngữ âm) |
| Nhiệm vụ | hỏi đáp, 2 tình huống đóng vai, kể chuyện theo tranh, xử lý tình huống, phát âm | nhiệm vụ nói, tương tác giữa hai thí sinh, ngữ âm |
| Ngưỡng đạt | 60% của 40 điểm (≥ 24) | 60% của 25 điểm (≥ 15), nằm trong ngưỡng 60% chung của toàn bài thi |
Bạn có thể xem chi tiết cách tính điểm và ngưỡng đạt của cả hai kỳ thi trong bài Kỳ thi tiếng Séc A2 và B1 diễn ra như thế nào?
A2 — nói một mình, bốn nhiệm vụ
Ở trình độ A2, bạn nói một mình với giám khảo, tổng cộng 15 phút. Bài thi gồm bốn phần chính:
- Hỏi đáp. Giám khảo hỏi về các chủ đề thường ngày — gia đình, nơi ở, công việc, sinh hoạt hằng ngày. Bạn trả lời bằng câu đơn giản nhưng đầy đủ ý.
- Hai tình huống đóng vai (role-play). Bạn mô phỏng một tình huống giao tiếp thường gặp (ví dụ: ở cửa hàng, phòng khám, cơ quan hành chính) — giám khảo đóng vai người còn lại.
- Kể chuyện theo tranh. Bạn nhận một bộ tranh và mô tả/kể lại câu chuyện mà các tranh đó thể hiện.
- Xử lý tình huống. Bạn phản ứng với một vấn đề hoặc tình huống được đưa ra và đề xuất cách giải quyết.
Phần chấm điểm còn bao gồm cả phát âm — cách phát âm và độ rõ ràng khi nói, chứ không chỉ tính đúng ngữ pháp.
Điểm phần nói được tính riêng, độc lập với các phần thi viết: bạn cần đạt tối thiểu 60% của 40 điểm (tức 24 điểm), bất kể kết quả các phần đọc hiểu, viết và nghe ra sao.
B1 — nói theo cặp, ba thành phần
Ở trình độ B1, phần thi nói có hình thức khác: hai thí sinh cùng nói chuyện với nhau trước mặt giám khảo (có thể là hai giám khảo), tổng cộng 15–18 phút. Điểm được chia thành ba thành phần:
- Nhiệm vụ nói (18 điểm) — bài trình bày độc lập theo chủ đề được giao, thường có thời gian chuẩn bị trước.
- Tương tác (3 điểm) — cách hai thí sinh giao tiếp với nhau, phản ứng lẫn nhau, duy trì hội thoại.
- Ngữ âm (4 điểm) — phát âm, ngữ điệu, độ trôi chảy.
Tổng cộng 25 điểm, cần đạt tối thiểu 60% (tức 15 điểm) — nằm trong điều kiện chung của kỳ thi là phải đạt 60% ở từng phần thi thành phần lẫn tổng điểm chung.
Vì đây là hình thức theo cặp, cách bạn phản ứng với thí sinh còn lại cũng được chấm điểm — chứ không chỉ những gì bản thân bạn nói. Đây là điểm khác biệt căn bản so với A2, và bạn cần chuẩn bị theo cách khác.
Cách ôn luyện phần thi nói
Các cụm từ để xây dựng câu trả lời. Hãy học một vài liên từ và cụm từ vạn năng giúp bạn nói trôi chảy hơn, ngay cả khi chưa chắc chắn về ngữ pháp:
- Nêu ý kiến: „Myslím si, že…“ (Tôi nghĩ là…), „Podle mě…“ (Theo tôi…)
- Sắp xếp ý: „Nejdřív…, potom…, nakonec…“ (Trước tiên…, sau đó…, cuối cùng…)
- Phản hồi bạn cùng cặp (B1): „Souhlasím, ale…“ (Tôi đồng ý, nhưng…), „To je zajímavé, já bych řekl/a…“ (Thú vị đấy, tôi thì nghĩ là…), „Co si o tom myslíš ty?“ (Bạn nghĩ sao về điều đó?)
- Câu giờ để suy nghĩ: „To je dobrá otázka…“ (Đó là một câu hỏi hay…), „Chvíli přemýšlím…“ (Để tôi suy nghĩ một chút…)
Phát âm được tính điểm. Ở cả hai kỳ thi, phát âm là một thành phần được chấm điểm riêng, không chỉ là yếu tố phụ. Bạn nên luyện có chủ đích những âm mà tiếng Séc có nhưng tiếng mẹ đẻ của bạn có thể không có — ví dụ âm ř, các âm mềm ť/ď/ň, độ dài nguyên âm (sự khác biệt giữa byt và být). Hãy nghe và lặp lại thành tiếng, đừng chỉ đọc thầm.
Cấu trúc câu trả lời. Với phần kể chuyện theo tranh hoặc nhiệm vụ nói ở B1, sẽ hữu ích nếu bạn có sẵn trong đầu một dàn ý đơn giản — mở đầu (nói về chủ đề gì), triển khai (điều gì xảy ra, tại sao), kết luận (tóm tắt hoặc nêu quan điểm) — thay vì nói một mạch các câu rời rạc.
Ghi âm lại phần nói của mình. Nghe lại chính mình sẽ giúp phát hiện các lỗi phát âm và tốc độ nói mà bạn không tự nhận ra khi đang nói.
B1 là hình thức theo cặp — luyện tương tác khi không có bạn cùng cặp
Đây là khoảng trống phổ biến nhất trong việc ôn luyện B1: phần lớn các công cụ tự học (kể cả luyện nói với AI) đều là hình thức cá nhân — bạn ghi âm một đoạn độc thoại và nhận phản hồi. Đây là nền tảng hữu ích để luyện độ trôi chảy, vốn từ và phát âm, nhưng không thể thay thế việc luyện tương tác thực sự — phản ứng với bạn cùng cặp theo thời gian thực, tiếp nối câu trả lời của họ, thậm chí có thể không đồng ý hoặc bổ sung ý kiến.
Chúng tôi khuyên bạn nên kết hợp:
- Luyện độc thoại với chấm điểm AI trên website này — nền tảng vững chắc cho nhiệm vụ nói độc lập, luyện phát âm và độ trôi chảy. Bạn ghi âm câu trả lời, AI sẽ chấm điểm và chỉ ra chỗ sai.
- Tìm một bạn cùng luyện tập — một bạn học cùng khóa, một người khác cũng đang ôn thi, hoặc một người trao đổi ngôn ngữ (tandem). Hãy thử cùng nhau nói to các chủ đề được giao, kể cả việc phản hồi và tranh luận.
- Nếu không có bạn cùng luyện, ít nhất hãy ghi âm sẵn các câu hỏi rồi trả lời to như thể đang có người trước mặt — cách này tốt hơn là không làm gì, nhưng cần biết rằng nó không thể thay thế tương tác trực tiếp.
Chúng tôi muốn thẳng thắn về điều này: công cụ luyện nói bằng AI của chúng tôi là một nền tảng giá trị, nhưng bản thân nó không thể mô phỏng đầy đủ hình thức thi theo cặp của B1.
Luyện tập ở đâu
Trước khi bước vào kỳ thi thật, hãy thử các đề thi mẫu theo đúng định dạng kỳ thi thật — ở đó có cả phần xem trước các nhiệm vụ nói cho cả A2 và B1. Để luyện nói một mình với chấm điểm AI, hãy dùng công cụ luyện độc thoại. Xem tổng quan đầy đủ về cả hai kỳ thi trong bài Kỳ thi tiếng Séc A2 và B1 diễn ra như thế nào? và kế hoạch ôn luyện trong bài Cách chuẩn bị cho kỳ thi tiếng Séc.
Hình thức, thang điểm và tiêu chí chấm điểm phần thi nói có thể được điều chỉnh theo thời gian. Trước khi đăng ký, hãy luôn kiểm tra điều kiện mới nhất trên trang chính thức cestina-pro-cizince.cz (A2) và ÚJOP UK (B1). Bài viết này không phải là tư vấn pháp lý.