Pisanie na egzaminie z czeskiego — formularz i e-mail

Na egzaminie A2 piszesz formularz z trzema otwartymi pytaniami oraz krótki e-mail (co najmniej 35 słów), na egzaminie B1 piszesz dwa dłuższe teksty na zadany temat — e-mail i wypowiedź do dyskusji — łącznie co najmniej 175 słów. Obie części ocenia się według konkretnych kryteriów (realizacja zadania, słownictwo, gramatyka) i mają ściśle określony limit czasu.

Ten artykuł pokazuje, co naprawdę znajdziesz w części pisania — na podstawie prawdziwych zadań ćwiczeniowych z tej strony — oraz jak zorganizować czas i strukturę tekstu, żeby zdążyć solidnie wykonać obie części.

Pisanie na egzaminie A2 (pobyt stały)

Na pisanie masz 25 minut, a część ocenia się na 20 punktów za dwa zadania. Punkty za pisanie nie są liczone osobno — wchodzą do wspólnego progu pisemnego razem z czytaniem i słuchaniem (potrzeba łącznie co najmniej 60% z 70 punktów), więcej w artykule o strukturze obu egzaminów.

Zadanie 1 — Formularz (8 punktów, 30–60 słów)

Typowe polecenie: zapisujesz się na kurs lub wydarzenie i musisz odpowiedzieć pełnym zdaniem na trzy otwarte pytania, na przykład Proč se chcete učit česky? (Dlaczego chcesz uczyć się czeskiego?), Kde a jak dlouho už bydlíte v České republice? (Gdzie i jak długo mieszkasz w Czechach?), Co rád(a) děláte ve volném čase? (Co lubisz robić w wolnym czasie?). Każda odpowiedź musi mieć co najmniej 10 słów — odpowiedzi jednowyrazowe lub niepełne się nie liczą.

Zadanie 2 — E-mail (12 punktów, minimum 35 słów)

Piszesz e-mail do kolegi lub koleżanki na podstawie polecenia uzupełnionego pięcioma obrazkami — do każdego z nich musisz w tekście odnieść się co najmniej jednym zdaniem. Typowe polecenie: zapraszasz znajomego na urodziny i przy pięciu obrazkach (tort, kalendarz, zegar, dom, koperta) kolejno piszesz, że masz urodziny i zapraszasz go, kiedy odbędzie się przyjęcie, o której godzinie, gdzie się odbywa, oraz prosisz o odpowiedź. Tekst krótszy niż 35 słów jest oceniany na zero punktów — na minimalną długość zwróć szczególną uwagę.

Pisanie na egzaminie B1 (obywatelstwo)

Na pisanie masz 60 minut, a część ocenia się na 25 punktów. W odróżnieniu od A2 pisanie to zwykle dwa dłuższe swobodne wypracowania na zadany temat, a nie formularz.

Zadanie A — e-mail osobisty (12 punktów, 75–120 słów)

Typowe polecenie: niedawno przeprowadziłeś/aś się do nowego mieszkania w innym mieście i piszesz e-mail do znajomego lub znajomej, w którym go/ją zapraszasz z wizytą. Polecenie pyta o trzy konkretne rzeczy, na które musisz odpowiedzieć — np. gdzie i jak teraz mieszkasz, co podoba ci się najbardziej w nowym miejscu oraz kiedy i dlaczego powinien/powinna cię odwiedzić.

Zadanie B — wypowiedź do dyskusji / opinia (13 punktów, 100–180 słów)

Typowe polecenie: napisać wypowiedź do internetowej dyskusji lub spójny tekst, w którym wyrazisz swoją opinię na popularny temat społeczny — np. pracę zdalną (jakie ma zalety i wady, czy sam/sama chciałbyś/chciałabyś tak pracować i dlaczego). Oczekuje się spójnego tekstu z własną opinią i argumentami, a nie tylko wyliczenia punktów.

Oba teksty piszesz pełnymi zdaniami, nie w punktach — ocenia się także spójność i logiczne przejścia w tekście, nie tylko realizację poszczególnych punktów polecenia.

Uwaga na próg zaliczenia: dla B1 ogólnie obowiązuje 60% łącznie oraz jednocześnie 60% w każdej części, ale w jednej z części pisemnych może obowiązywać nieco inny mechanizm — dokładne zasady sprawdź na aktualnej stronie ÚJOP UK, ponieważ bywają od czasu do czasu doprecyzowywane.

Jak tekst ocenia AI (i co ocenia też prawdziwy egzamin)

Na obu poziomach ocenia się te same cztery obszary, które wykorzystuje też prawdziwy egzamin:

• Realizacja zadania — czy odniosłeś/aś się do wszystkich punktów polecenia (przy A2 również do wszystkich obrazków)?
• Słownictwo — czy jest wystarczająco zróżnicowane i odpowiada tematowi?
• Poprawność gramatyczna — zgodność podmiotu z orzeczeniem, przypadki, szyk zdania, czas przeszły/przyszły zgodnie z kontekstem.
• Długość i wymogi formalne — czy zachowałeś/aś minimalną (a przy B1 również maksymalną) liczbę słów i formę tekstu (e-mail vs. wypowiedź do dyskusji)?

Czeski formalny a nieformalny — który wybrać

Na obu poziomach egzaminu polecenie zwykle dotyczy tekstu do znajomego lub znajomej — użyj więc formy nieformalnej i „ty" (tykanie), nie „vy" (formy grzecznościowej). Kilka praktycznych różnic:

Sytuacja	Nieformalnie (do znajomego)	Formalnie (urząd, obca osoba)
Zwrot powitalny	Ahoj Tomáši,	Vážený pane / Vážená paní,
Ty/vy	ty, tvůj	Vy, Váš (wielka litera V)
Pożegnanie	Měj se, Ahoj, Zatím	S pozdravem
Styl zdań	krótsze, potoczniejsze wyrażenia	dłuższe, oficjalne wyrażenia

Jeśli polecenie wyraźnie nie wymaga listu formalnego (np. skargi do urzędu), zostań przy nieformalnym e-mailu do znajomego — to najczęstszy typ zadania na obu poziomach.

Przydatne zwroty przydatne na obu poziomach

• Wstęp e-maila: Ahoj [jméno], jak se máš? Chtěl/a bych ti napsat, že… (Cześć [imię], jak się masz? Chciał(a)bym ci napisać, że…)
• Przejście między myślami: Kromě toho…, Navíc…, Na druhou stranu… (Poza tym…, Dodatkowo…, Z drugiej strony…)
• Wyrażenie opinii (B1): Podle mého názoru…, Myslím si, že…, Osobně bych řekl/a, že… (Moim zdaniem…, Myślę, że…, Osobiście powiedziałbym/powiedziałabym, że…)
• Uzasadnienie: …, protože…; Důvodem je, že… (…, ponieważ…; Powodem jest to, że…)
• Zaproszenie: Byl/a bych moc rád/a, kdybys přijel/a…, Těším se, až tě uvidím. (Bardzo bym się cieszył(a), gdybyś przyjechał(a)…, Cieszę się, że cię zobaczę.)
• Zakończenie e-maila: Napiš mi, jestli přijedeš. Měj se hezky, [jméno] (Napisz mi, czy przyjedziesz. Trzymaj się, [imię])

Częste błędy, których warto unikać

1. Tekst krótszy niż wymagana minimalna liczba słów. Przy e-mailu A2 oznacza to od razu zero punktów — zawsze policz słowa, zanim wyślesz zadanie.
2. Pominięty jeden z punktów polecenia — zwłaszcza przy e-mailu A2, gdzie trzeba odnieść się do wszystkich pięciu obrazków; pominięty punkt obniża ocenę realizacji zadania, nawet jeśli reszta tekstu jest bezbłędna językowo.
3. Mieszanie tykania i formy grzecznościowej w jednym tekście — wybierz jedną formę i trzymaj się jej od powitania aż po pożegnanie.
4. Tekst w punktach zamiast spójnych zdań — przy wypowiedzi do dyskusji na poziomie B1 ocenia się również spójność tekstu, nie tylko pojedyncze informacje.
5. Niesprawdzona pisownia i zgodność form — zwłaszcza zgodność przymiotnika/orzeczenia w rodzaju i liczbie (np. byla jsem, nie byl jsem, jeśli piszesz jako kobieta) oraz pisownia i/y po spółgłoskach twardych i miękkich.

Jak zorganizować czas

• A2 (25 minut na obie części): licz się z ok. 8–10 minutami na formularz (3 krótkie odpowiedzi), a resztę czasu przeznacz na e-mail — najpierw w czterech punktach zanotuj, co napiszesz do którego obrazka, żeby o niczym nie zapomnieć.
• B1 (60 minut na obie części): krótsze zadanie A (75–120 słów) wykonaj w ok. 20–25 minut, dłuższe zadanie B (100–180 słów) w pozostałym czasie. Na obie części zostaw sobie na koniec kilka minut na sprawdzenie — policzenie słów, kontrolę zgodności form i literówek.
• W obu przypadkach: najpierw w myślach (lub na brudno, jeśli starczy czasu) uporządkuj główne punkty odpowiedzi, dopiero potem pisz czystopis — to oszczędza czas na poprawki.

Gdzie poćwiczyć pisanie z oceną AI

Najlepszym sposobem przygotowania się do pisania jest wypróbowanie prawdziwych typów zadań i uzyskanie konkretnej informacji zwrotnej. Na tej stronie znajdziesz:

• Przykładowe testy pisania w formacie egzaminu — formularze, e-maile i wypracowania dokładnie według struktury A2 i B1.
• Trening pisania z oceną AI — samodzielne ćwiczenia na e-maile, listy i wypracowania z natychmiastową informacją zwrotną o gramatyce, słownictwie i realizacji zadania.
• Jeśli nie masz pewności co do struktury całego egzaminu, przeczytaj jak wygląda egzamin z czeskiego A2 i B1 lub jak przygotować się do egzaminu krok po kroku.

Dokładne polecenia, progi punktowe i format zadań mogą się nieznacznie różnić w poszczególnych terminach. Przed egzaminem zawsze sprawdź aktualne warunki na stronach cestina-pro-cizince.cz (A2) i ÚJOP UK (B1). Ten tekst nie stanowi porady prawnej.