A2 czy B1 — którego egzaminu z czeskiego potrzebujesz?
3 min czytania
Krótka odpowiedź: jeśli ubiegasz się o pobyt stały, potrzebujesz egzaminu z czeskiego na poziomie A2. Jeśli ubiegasz się o obywatelstwo, potrzebujesz egzaminu językowego B1 oraz dodatkowo odrębnego egzaminu z reáliów. To różne egzaminy, w różnych instytucjach, z różnymi zasadami — a przygotowanie do jednego tylko częściowo pokrywa się z przygotowaniem do drugiego. Ten artykuł pomoże ci szybko ustalić, który dotyczy właśnie ciebie.
A2 — egzamin do pobytu stałego
Egzaminu A2 wymaga postępowanie o zezwolenie na pobyt stały (zwykle po 5 latach nieprzerwanego pobytu w Czechach). Podstawą prawną jest nařízení vlády č. 31/2016 Sb. (z późniejszymi zmianami). Zdaje się go w jednej z około 29 uprawnionych szkół w całym kraju, koordynowanych przez NPI ČR.
Egzamin ma cztery moduły — czytanie (40 min), pisanie (25 min), słuchanie (~40 min) i mówienie (15 min). Zdajesz, gdy uzyskasz co najmniej 60% łącznego wyniku części pisemnej (≥42 z 70 punktów) oraz co najmniej 60% z mówienia (≥24 z 40). Opłata wynosi 3 200 Kč, zdawać można najwyżej 3 razy w roku kalendarzowym, a przy niezdaniu powtarza się cały egzamin.
B1 + reália — dwa egzaminy do obywatelstwa
Do nadania obywatelstwa ustawa zákon č. 186/2013 Sb., §14 wymaga dwóch odrębnych egzaminów, oba organizuje ÚJOP UK (Uniwersytet Karola):
- Egzamin językowy B1 — czytanie (50 min), słuchanie (30–35 min), pisanie (60 min) i mówienie (15–18 min, zdawane w parach kandydatów). Zdajesz z co najmniej 60% ogółem i co najmniej 60% w każdym subteście (dla jednej części pisemnej regulamin dopuszcza nieco niższy próg — sprawdź w ÚJOP UK).
- Egzamin z reáliów — 30 minut, 30 pytań wielokrotnego wyboru z publicznie dostępnej bazy (~30 tematów: życie publiczne i instytucje, geografia, historia i kultura). Do zdania potrzebujesz co najmniej 18 z 30 punktów. Co dokładnie jest sprawdzane, omawiamy w osobnym artykule o reáliach.
Uwaga na częsty błąd: A2 nie wystarcza do obywatelstwa — i odwrotnie, jeśli celujesz tylko w pobyt stały, nie musisz zdawać B1 (choć wyższy poziom oczywiście nie zaszkodzi; czy urząd uzna ci certyfikat wyższego poziomu zamiast A2, sprawdź bezpośrednio u niego).
Porównanie w jednej tabeli
| A2 | B1 (+ reália) | |
|---|---|---|
| Do czego służy | pobyt stały | obywatelstwo |
| Podstawa prawna | nařízení vlády č. 31/2016 Sb. | zákon č. 186/2013 Sb., §14 |
| Kto organizuje | ~29 uprawnionych szkół (koordynuje NPI ČR) | ÚJOP UK |
| Moduły | czytanie 40 + pisanie 25 + słuchanie ~40 + mówienie 15 min | czytanie 50 + słuchanie 30–35 + pisanie 60 + mówienie 15–18 min; reália 30 min osobno |
| Zasada zdania | ≥60% części pisemnej łącznie (≥42/70) ORAZ ≥60% z mówienia (≥24/40) | ≥60% ogółem ORAZ ≥60% w każdym subteście (jeden wyjątek); reália ≥18/30 |
| Opłata | 3 200 Kč | aktualną opłatę sprawdź w ÚJOP UK |
| Powtarzanie | maks. 3×/rok, powtarza się cały egzamin | powtarza się wszystkie subtesty; warunki sprawdź w ÚJOP UK |
Kto nie potrzebuje żadnego
Egzaminy dotyczą obywateli państw trzecich w odpowiednich postępowaniach. Egzaminu zwykle nie potrzebujesz, jeśli:
- jesteś obywatelem UE (do pobytu stałego obywateli UE egzamin językowy nie jest wymagany),
- o pobyt stały ani obywatelstwo na razie nie wnioskujesz — sam pobyt długoterminowy nie wymaga egzaminu,
- podlegasz jednemu ze zwolnień i wyjątków (np. wiek, ukończone studia po czesku) — dokładną i aktualną listę wyjątków zawsze sprawdź na oficjalnych stronach lub w urzędzie prowadzącym twoją sprawę; celowo nie cytujemy jej tu na sztywno, bo zmienia się w czasie.
Jak zacząć, gdy już wiesz który
- Poznaj format: jak wygląda egzamin z czeskiego A2 i B1 oraz przegląd cen i miejsc zdawania.
- Zrób test diagnostyczny w formacie prawdziwego egzaminu: pakiet A2 albo pakiet B1 — oba bezpłatne, na czas, po modułach.
- Pisanie i mówienie szlifuj w treningu z oceną AI.
- Szybkie odpowiedzi na najczęstsze pytania (opłaty, terminy, wyjątki) znajdziesz w FAQ.
Ostatnia weryfikacja: 2026-07-28. Wymagania, wyjątki i opłaty mogą się zmieniać — przed złożeniem wniosku sprawdź je na oficjalnych stronach cestina-pro-cizince.cz (A2, reália) i ÚJOP UK (B1). Ten tekst nie stanowi porady prawnej.